Στοιχεία Σύνταξης

Η ενότητα αυτή ασχολείται με τη σύνταξη, τον τρόπο δηλαδή με τον οποίο οι μικρότερες γλωσσικές μονάδες συνδυάζονται σε προτάσεις. Στην ενότητα αυτή θα μάθουμε:

  • Ποιά είναι η διαφορά μεταξύ ορθά σχηματισμένων και αντιγραμματικών προτάσεων
  • Τι κανόνες εφαρμόζονται για να συνδυαστούν λέξεις και φράσεις (Κανόνες Φραστικής Δομής)
  • Πώς αναλύεται η εσωτερική δομή των προτάσεων
  • Τι σχέση έχει η εσωτερική δομή των προτάσεων με τον τρόπο που αυτές τελικά εκφέρονται

Ακόμη, μέσα από πρακτικές δραστηριότητες, θα μάθουμε πώς να αναλύουμε προτάσεις στα άμεσα τους συστατικά, και πώς να αποτυπώνουμε σε διαγράμματα (δενδρογραμματα) την εσωτερική τους δομή.

Διαλέξεις

Εισαγωγή στη Σύνταξη
Εμβάθυνση στη Σύνταξη

Κείμενα προς μελέτη

Σύνταξη: Φραστική δομή, Αννα Ρούσσου (Κάλιππος)
Πρόσθετες σημειώσεις σύνταξης 1/2 (Λεκάκου)
Πρόσθετες σημειώσεις σύντακης 2/2 (Λεκάκου)

Ασκήσεις Φροντιστηριακών Μαθημάτων

Επιπλέον ασκήσεις και παραδείγματα

Σύνταξη 1

Αναλύστε τις παρακάτω προτάσεις σχεδιάζοντας σε κάθε περίπτωση το αντίστοιχο δενδροειδές διάγραμμα.

  1. Ο υπέρβαρος κυριος ανέβηκε τρέχοντας τις σκάλες
  2. Το παιδί έδωσε στη δασκάλα την εργασία του μετά το τέλος του μαθήματος.
  3. Η μαγείρισσα με τα κοκκινα μαλλιά τηγάνιζε χαρούμενα πατάτες και μπέικον.
Σύνταξη 2

Να αναλυθούν οι παρακάτω προτάσεις σχεδιάζοντας τα αντίστοιχα δενδροειδή διαγράμματα:

  1. Ο κύριος είπε στο κορίτσι να πάει σπίτι του.
  2. Επειδή σε εκτιμώ πολύ, σου έφερα ένα μικρό δώρο από το ταξίδι που πήγα.
  3. Η αεροσυνοδός είπε αυστηρά στον νεαρό και την μεγαλύτερη κυρία να φορέσουν αμέσως τις μάσκες τους.  
4η άσκηση: σύνταξη

Να κάνετε τα δέντρα-διαγράμματα (ανάλυση σε άμεσα συστατικά) των παρακάτω δύο παραδειγμάτων:

  1. H συζήτηση στην έκτακτη συνεδρίαση εξελίχθηκε ομαλά, αντίθετα με τις προβλέψεις.
  2. Παρά τη μεταμφίεση του Κώστα, αποκλείεται να μην τον αναγνωρίσει η μητέρα του.
5η άσκηση: σύνταξη

Να κάνετε τα δέντρα-διαγράμματα (ανάλυση σε άμεσα συστατικά) των παρακάτω δύο παραδειγμάτων:

  1. Αν και ο φάκελός μας ήταν προσεγμένος, τα αποτελέσματα δεν ήταν αυτά που περιμέναμε.
  2. Παρεξηγήθηκε τελικά η προθυμία του να μπει σε διάλογο με το πλήθος.
Αμφισημίες

Αναλύστε τις παρακάτω προτάσεις σχεδιάζοντας το κατάλληλο κάθε φορά δενδροειδές διάγραμμα:

  1. Η γιαγιά κυνήγησε τον τσαντάκια με το μηχανάκι.
  2. Στο πάρτι ήρθαν νέα αγόρια και κορίτσια.
  3. Η μαμά μου έφτιαξε μια ομελέτα.
Άσκηση 7 - Σύνταξη

Να κάνετε τα δέντρα-διαγράμματα (δηλαδή ανάλυση σε άμεσα συστατικά και συντακτικές κατηγορίες) για τις ακόλουθες προτάσεις:

  1. Της φάνηκε επικίνδυνο να βγει χωρίς κράνος μέσα στη νύχτα. 
  2. Στράφηκε προς τα δυτικά και είδε τον νεαρό με τα κυάλια. 
  3. Η εισήγηση της διευθύντριας θεωρήθηκε υπερβολικά τολμηρή από το διοικητικό συμβούλιο.