ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
Γλωσσάριο
| Όρος | Ορισμός |
|---|---|
| Σημαινόμενο Κατηγορία: Γενικές έννοιες |
Είναι μια από τις δύο όψεις του γλωσσικού σημείου (η άλλη είναι το σημαίνον). Πρόκειται για τη νοητική αναπαράσταση ενός πράγματος, μιας κατάστασης κ.λπ. που συμβολίζεται με το γλωσσικό σημείο. Σχόλια: ΠΡΟΣΟΧΗ: το σημαινόμενο είναι νοητική αναπαράσταση, υπάρχει δηλαδή στο μυαλό του ομιλητή / της ομιλήτριας και είναι διαφορετικό από το πραγματικό αντικείμενο στο οποίο αντιστοιχεί. |
| Σημαίνον Κατηγορία: Γενικές έννοιες |
Είναι μια από τις δυο όψεις του γλωσσικού σημείου (η άλλη είναι το σημαινόμενο). Το σημαίνον είναι η "ακουστική εικόνα" με την οποία συμβολίζεται μια έννοια (το σημαινόμενο). Προσοχή: επειδή η γλωσσολογία ασχολείται πρωταρχικά με τον προφορικό λόγο, το σημαίνον έχει ηχητική μορφή, είναι δηλαδή σύνολο ήχων και όχι γραμμάτων. |
| Συγκολλητικές γλώσσες Κατηγορία: Μορφολογία |
Προκειται για γλώσσες στις οποίες τα μορφήματα έχουν συνήθως σταθερή μορφή, ενώ οι λέξεις παράγονται με προσθεση πολλών μορφημάτων. Λέγονται και συνθετικές γλώσσες. |
| Συγκρητισμός Κατηγορία: Μορφολογία |
Πρόκειται για τη συνθήκη που δύο γραμματικά μορφήματα συμπίπτουν ως προς τη μορφή τους. Για παράδειγμα, η ονομαστική και η αιτιατική μπορεί να δηλωθούν με τη μορφή [α] (η μητέρα / την μητέρα]. |
| Συγχρονία Κατηγορία: Γενικές έννοιες |
Το σύνολο των σχέσεων που συγκροτούν μια γλώσσα σε μια δεδομένη στιγμή, η γλώσσα σε ένα συγκεκριμένο στιγμιότυπο της εξέλιξής της. |
| Συλλαβή Κατηγορία: Φωνητική-φωνολογία |
Μια φωνολογική μονάδα που αποτελείται από ένα ή περισσότερα φωνήματα, από τα οποία το ένα (ο πυρήνας) είναι φωνήεν (ή σπανιότερα υγρό ή ρινικό σύμφωνο). |
| Συμπληρωματική κατανομή Κατηγορία: Φωνητική-φωνολογία |
Είναι η συνθήκη όπου δύο (ή περισσότερες) παραλλαγές του ίδιου φωνήματος εμφανίζονται σε διαφορετικά ηχητικά περιβάλλοντα. Για παράδειγμα, το φώνημα /k/ πραγματώνεται με δυο φθόγγους: υπερωικό [k] και ουρανικό [c]. Από αυτούς, το ουρανικό εμφανίζεται μόνο πριν από [i] και [e], και σε αυτή τη θέση δεν μπορεί να εμφανιστεί υπερωικό. Οι φθόγγοι που βρίσκονται σε συμπληρωματική κατανομή λέγονται αλλόφωνα. Σχόλια: Δες και: αντιθετική κατανομή, ελεύθερη παραλλαγή |
| Σύμφωνο Κατηγορία: Φωνητική-φωνολογία |
Ένας ήχος που παράγεται κατά την ομιλία όταν ο εξερχόμενος αέρας συναντά κάποια στένωση ή φραγμό στους αρθρωτές. |
| Σύνθεση Κατηγορία: Μορφολογία |
Η διαδικασία σχηματισμού μιας νέας λέξης μέσω του συνδυασμού λεξικών μορφημάτων (π.χ. αλογομούρης) |
| Συνθετικές γλώσσες Κατηγορία: Μορφολογία |
Προκειται για γλώσσες στις οποίες τα μορφήματα έχουν συνήθως σταθερή μορφή, ενώ οι λέξεις παράγονται με προσθεση πολλών μορφημάτων. Λέγονται και συγκολλητικές γλώσσες. |
| Συνταγματικές σχέσεις Κατηγορία: Γενικές έννοιες |
Είναι οι σχέσεις που υπάρχουν μεταξύ των γλωσσικών σημείων σε μια πρόταση. Για παράδειγμα: Το <--> παιδί <--> διάβασε <--> το βιβλιο. Αντιδιαστέλλονται με τις παραδειγματικές σχέσεις. |
| Σύνταξη Κατηγορία: Σύνταξη |
Πρόκειται για τη μελέτη των σχέσεων μεταξύ των στοιχείων μιας πρότασης, και του τρόπου με τον οποίο αυτά οργανώνονται. |
