Μεθοδολογία της Έρευνας
ΜΠΑΓΚΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
Περιγραφή
Πρόγραμμα διαλέξεων
•Κοινωνικές Επιστήμες. Ποιοτικές μελέτες.
•Δεοντoλογία και ηθική
•Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο. Είδη άρθρων
•Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του
•Επιστημονική δεοντολογία και ηθική. Λογοκλοπή, επιστημονική απάτη
•Τύποι δεδομένων. Στατιστική.
•Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα
•Το bias στην επιστημονική έρευνα
•Το p-value και οι περιορισμοί του. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης
Πρόγραμμα διαλέξεων
•Κοινωνικές Επιστήμες. Ποιοτικές μελέτες.
•Δεοντoλογία και ηθική
•Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο. Είδη άρθρων
•Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του
•Επιστημονική δεοντολογία και ηθική. Λογοκλοπή, επιστημονική απάτη
•Τύποι δεδομένων. Στατιστική.
•Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα
•Το bias στην επιστημονική έρευνα
•Το p-value και οι περιορισμοί του. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης
Πρόγραμμα διαλέξεων
•Κοινωνικές Επιστήμες. Ποιοτικές μελέτες.
•Δεοντoλογία και ηθική
•Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο. Είδη άρθρων
•Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του
•Επιστημονική δεοντολογία και ηθική. Λογοκλοπή, επιστημονική απάτη
•Τύποι δεδομένων. Στατιστική.
•Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα
•Το bias στην επιστημονική έρευνα
•Το p-value και οι περιορισμοί του. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης
Περίγραμμα
Βιβλιογραφία
- Λαγουμιντζής, Γ., Βλαχόπουλος, Γ., Κουτσογιάννης, Κ., 2015. Μεθοδολογία της έρευνας στις επιστήμες υγείας. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα:Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/5356
- Wager E, Godlee F, Jefferson T. How to Survive Peer Review. BMJ Books. 2002 https://www.bmj.com/sites/default/files/attachments/resources/2011/07/wager.pdf
- Marit L. Bovbjerg Foundations of Epidemiology https://open.oregonstate.education/epidemiology/
- Victor J. Schoenbach, with Wayne D. Rosamond . Understanding the fundamentals of epidemiology — an evolving text http://www.epidemiolog.net/evolving/TableOfContents.htm
- Winner L. Introduction to biostatistics. Department of Statistics University of Florida. 2004 Jul 8. http://users.stat.ufl.edu/~winner/sta6934/st4170_int.pdf
- Reinert G. Statistical theory. Tech. rep., University of Oxford; 2009 Nov 18. http://www.stats.ox.ac.uk/~reinert/stattheory/theoryshort09.pdf
- Trosset MW. An Introduction to Statistical Inference and Its Applications. Williamsburg, VA: Unpublished. 2006 Aug 11. http://inis.jinr.ru/sl/M_Mathematics/MV_Probability/MVas_Applied%20statistics/%D0%A2rosset%20Introduction.pdf
- Miguel Roig. Avoiding Plagiarism, Self-plagiarism, and Other Questionable Writing Practices: A Guide to Ethical Writing
Ημερολόγιο Διαλέξεων
Α/Α
Διδάσκων
Ημ/νία
Τίτλος Διάλεξης
Περιγραφή
1
Π. Μπάγκος
2/26/2026
Εισαγωγή. Επιστήμες, Επιστημονικός κλάδος και επιστημονική έρευνα. Βιολογική και Ιατρική Έρευνα. Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Επιστήμης.
Διάλεξη
2
Θ. Παπαδοπούλου
3/5/2026
Δεοντoλογία και ηθική στην επιστημονική έρευνα και ειδικότερα στις Βιολογικές και Ιατρικές επιστήμες. Βιοιατρική πληροφορική και ηθικά προβλήματα.
Διάλεξη
3
Ε. Παρασκευοπουλου
3/12/2026
Κοινωνικές Επιστήμες. Κοινωνική Έρευνα, Ποιοτικές μελέτες.
Διάλεξη
4
Π. Μπάγκος
3/19/2026
Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο (περιοδικά, συνέδρια κ.λ.π). Επιλογή επιστημονικού περιοδικού (πηγές, πληροφορίες, οδηγίες προς συγγραφείς, σύστημα κριτών, αξιολόγηση των περιοδικών). Είδη άρθρων (ανασκόπηση, γράμματα κ.λπ.). Δομή μιας ερευνητικής εργασίας (περίληψη, εισαγωγή, υλικό και μέθοδος, αποτελέσματα, συζήτηση). Κατάταξη και αξιολόγηση επιστημονικών περιοδικών Αναφορές, ετεροαναφορές και το Impact Factor.
Διάλεξη
5
Π. Μπάγκος
3/26/2026
Αξιολόγηση μιας εργασίας με το σύστημα κριτών.Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του. Πως απαντάμε στα σχόλια των κριτών.
Διάλεξη
6
Π. Κοντού
4/2/2026
Οι βάσεις δεδομένων βιβλιογραφίας (PUBMED, SCOPUS, ISI). Τα εργαλεία λογισμικού που χρησιμοποιούνται στη διαχείριση των αναφορών και της βιβλιογραφίας (ENDNOTE, MENDELEY, ZOTERO κλπ)
Εργαστηριακή Άσκηση
7
Α. Σαχλάς
4/23/2026
Τύποι δεδομένων. Περιγραφική Στατιστική. Εκτιμητική. Έλεγχοι υποθέσεων και διαστήματα εμπιστοσύνης. Βασικές αρχές στατιστικής ανάλυσης δεδομένων και ερμηνείας αποτελεσμάτων. Έλεγχοι για συνεχή δεδομένα. Έλεγχοι για κατηγορικά δεδομένα.
Διάλεξη
8
Π. Μπάγκος
4/30/2026
Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα. Επιδημιολογικές μελέτες.
Διάλεξη
9
Π. Μπάγκος
5/7/2026
Κλινικές μελέτες.
Διάλεξη
10
Π. Κοντού
5/14/2026
Στατιστική ανάλυση δεδομένων με το στατιστικό πακέτο STATA και το EXCEL
Εργαστηριακή Άσκηση
11
Π. Μπάγκος
5/21/2026
Το bias στην επιστημονική έρευνα
Διάλεξη
12
Δ. Αναστασίου
5/28/2026
Προβλήματα φιλοσοφίας στην ποσοστική και ποιοτική έρευνα
Διάλεξη
13
Π. Μπάγκος
6/4/2026
Το p-value και οι περιορισμοί του. Μπευζιανή στατιστική.Γραμμικά μοντέλα και γενικευμένα γραμμικά μοντέλα. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης
Διάλεξη
Βιβλιογραφία
- Λαγουμιντζής, Γ., Βλαχόπουλος, Γ., Κουτσογιάννης, Κ., 2015. Μεθοδολογία της έρευνας στις επιστήμες υγείας. [ηλεκτρ. βιβλ.] Αθήνα:Σύνδεσμος Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών. Διαθέσιμο στο: http://hdl.handle.net/11419/5356
- Wager E, Godlee F, Jefferson T. How to Survive Peer Review. BMJ Books. 2002 https://www.bmj.com/sites/default/files/attachments/resources/2011/07/wager.pdf
- Marit L. Bovbjerg Foundations of Epidemiology https://open.oregonstate.education/epidemiology/
- Victor J. Schoenbach, with Wayne D. Rosamond . Understanding the fundamentals of epidemiology — an evolving text http://www.epidemiolog.net/evolving/TableOfContents.htm
- Winner L. Introduction to biostatistics. Department of Statistics University of Florida. 2004 Jul 8. http://users.stat.ufl.edu/~winner/sta6934/st4170_int.pdf
- Reinert G. Statistical theory. Tech. rep., University of Oxford; 2009 Nov 18. http://www.stats.ox.ac.uk/~reinert/stattheory/theoryshort09.pdf
- Trosset MW. An Introduction to Statistical Inference and Its Applications. Williamsburg, VA: Unpublished. 2006 Aug 11. http://inis.jinr.ru/sl/M_Mathematics/MV_Probability/MVas_Applied%20statistics/%D0%A2rosset%20Introduction.pdf
- Miguel Roig. Avoiding Plagiarism, Self-plagiarism, and Other Questionable Writing Practices: A Guide to Ethical Writing
Ημερολόγιο Διαλέξεων
| Α/Α | Διδάσκων | Ημ/νία | Τίτλος Διάλεξης | Περιγραφή |
| 1 | Π. Μπάγκος | 2/26/2026 | Εισαγωγή. Επιστήμες, Επιστημονικός κλάδος και επιστημονική έρευνα. Βιολογική και Ιατρική Έρευνα. Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Επιστήμης. | Διάλεξη |
| 2 | Θ. Παπαδοπούλου | 3/5/2026 | Δεοντoλογία και ηθική στην επιστημονική έρευνα και ειδικότερα στις Βιολογικές και Ιατρικές επιστήμες. Βιοιατρική πληροφορική και ηθικά προβλήματα. | Διάλεξη |
| 3 | Ε. Παρασκευοπουλου | 3/12/2026 | Κοινωνικές Επιστήμες. Κοινωνική Έρευνα, Ποιοτικές μελέτες. | Διάλεξη |
| 4 | Π. Μπάγκος | 3/19/2026 | Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο (περιοδικά, συνέδρια κ.λ.π). Επιλογή επιστημονικού περιοδικού (πηγές, πληροφορίες, οδηγίες προς συγγραφείς, σύστημα κριτών, αξιολόγηση των περιοδικών). Είδη άρθρων (ανασκόπηση, γράμματα κ.λπ.). Δομή μιας ερευνητικής εργασίας (περίληψη, εισαγωγή, υλικό και μέθοδος, αποτελέσματα, συζήτηση). Κατάταξη και αξιολόγηση επιστημονικών περιοδικών Αναφορές, ετεροαναφορές και το Impact Factor. | Διάλεξη |
| 5 | Π. Μπάγκος | 3/26/2026 | Αξιολόγηση μιας εργασίας με το σύστημα κριτών.Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του. Πως απαντάμε στα σχόλια των κριτών. | Διάλεξη |
| 6 | Π. Κοντού | 4/2/2026 | Οι βάσεις δεδομένων βιβλιογραφίας (PUBMED, SCOPUS, ISI). Τα εργαλεία λογισμικού που χρησιμοποιούνται στη διαχείριση των αναφορών και της βιβλιογραφίας (ENDNOTE, MENDELEY, ZOTERO κλπ) | Εργαστηριακή Άσκηση |
| 7 | Α. Σαχλάς | 4/23/2026 | Τύποι δεδομένων. Περιγραφική Στατιστική. Εκτιμητική. Έλεγχοι υποθέσεων και διαστήματα εμπιστοσύνης. Βασικές αρχές στατιστικής ανάλυσης δεδομένων και ερμηνείας αποτελεσμάτων. Έλεγχοι για συνεχή δεδομένα. Έλεγχοι για κατηγορικά δεδομένα. | Διάλεξη |
| 8 | Π. Μπάγκος | 4/30/2026 | Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα. Επιδημιολογικές μελέτες. | Διάλεξη |
| 9 | Π. Μπάγκος | 5/7/2026 | Κλινικές μελέτες. | Διάλεξη |
| 10 | Π. Κοντού | 5/14/2026 | Στατιστική ανάλυση δεδομένων με το στατιστικό πακέτο STATA και το EXCEL | Εργαστηριακή Άσκηση |
| 11 | Π. Μπάγκος | 5/21/2026 | Το bias στην επιστημονική έρευνα | Διάλεξη |
| 12 | Δ. Αναστασίου | 5/28/2026 | Προβλήματα φιλοσοφίας στην ποσοστική και ποιοτική έρευνα | Διάλεξη |
| 13 | Π. Μπάγκος | 6/4/2026 | Το p-value και οι περιορισμοί του. Μπευζιανή στατιστική.Γραμμικά μοντέλα και γενικευμένα γραμμικά μοντέλα. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης | Διάλεξη |
Επιστήμες, Επιστημονικός κλάδος και επιστημονική έρευνα. Τυπικές επιστήμες (μαθηματικά και λογική). Φυσικές επιστήμες και το παράδειγμά τους. Εισαγωγή στη Φιλοσοφία της Επιστήμης. Στα κύριοα ρεύματα της Φιλοσοφίας της Επιστήμης. Κοινωνικές Επιστήμες και οι ιδιαιτερότητές τους. Ποιοτικές έρευνες. Δεοντoλογικές επιστήμες και ηθική
Η επιστημονική βιβλιογραφία. Είδη άρθρων. Βιβλία. Συνέδρια. Οι βάσεις δεδομένων της επιστημονικής βιβλιογραφίας. Πως γράφονται, αξιολογούνται και δημοσιεύονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας στον επιστημονικό τύπο. Το σύστημα peer-review και παραλλαγές του. Εμπειρικές μελέτες για την αποτελεσματικότητα και τα προβλήματά του. Επιστημονική δεοντολογία και ηθική. Δικαιώματα των ασθενών. Προσωπικά δεδομένα. Λογοκλοπή, επιστημονική απάτη. Εργαστηριακή Άσκηση με χρήση λογισμικού βιβλιογραφικών αναφορών.
Εισαγωγή στη Στατιστική. Τύποι δεδομένων. Βασικοί στατιστικοί έλεγχοι (t-test, chi-square, ANOVA, regression). Βασικοί τύποι μελετών στη βιοϊατρική έρευνα και τα πλεονεκτήματά τους. Προοπτικές μελέτες. Αναδρομικές μελέτες. Κλινικές δοκιμές.Το συστηματικό σφάλμα (bias) στην επιστημονική έρευνα. Παραδείγματα. Το p-value και οι περιορισμοί του. Η μετα-ανάλυση και η μεθοδολογία της ερευνητικής σύνθεσης. Εργαστηριακή Άσκηση στην ανάλυση δεδομένων
