Οικονομία του Βυζαντίου: οικονομία και κοινωνία κατά την Βυζαντινή εποχή

Η βυζαντινή περίοδος (324/330-1453) αποτελεί μία από τις καλύτερα καταγεγραμμένες περιόδους της ευρωπαϊκής ιστορίας, διαπίστωση που ισχύει και για την οικονομία της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Όχι μόνο οι ιστορικοί και χρονογράφοι, αλλά και πολυάριθμα φορολογικά, νομικά και αγιολογικά κείμενα, μοναστηριακά αρχεία, ακόμα και οι επιγραφές και οι επιστολές, εμπεριέχουν πληροφορίες οικονομικού περιεχομένου που διαφωτίζουν τις οικονομικές παραμέτρους που διέπουν την καθημερινή ζωή και την κοινωνία του Βυζαντίου.

Με τη βοήθεια αυτών των πηγών, εξετάζονται στο συγκεκριμένο μάθημα οι οικονομικοί θεσμοί που διέπουν τη λειτουργία της βυζαντινής κοινωνίας (φορολογία & φορολογική διοίκηση, επαγγελματικές οργανώσεις), η επίδραση του τοπίου (εμπορικοί δρόμοι, παραγωγή αγαθών), οι ανάγκες που καλύπτουν οι οικονομικές δραστηριότητες (αγροτική παραγωγή, εμπόριο,), η διαχείριση του χρήματος από ιδιώτες και από το κράτος (προϋπολογισμός – έσοδα & δαπάνες, ιδιωτικές υποθέσεις -αγορές, πωλήσεις, προικοδότηση κ.ά.). Εξετάζονται επίσης οι υποχρεώσεις των εμπλεκόμενων κοινωνικών-επαγγελματικών ομάδων, όπως των αξιωματούχων, των αγροτών, των εμπόρων, των βιοτεχνών κ.ά. καθώς και οι επιλογές τους μπροστά στις δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στο πλαίσιο της βυζαντινής εποχής.  

Το μάθημα είναι εμβάθυνσης-σεμινάριο. Κάθε ενότητα ύλης αντιστοιχεί σε τουλάχιστον ένα κείμενο βιβλιογραφίας και ένα κείμενο πηγής. Η εξέταση γίνεται με την παράδοση τριών (3) κειμένων-περιλήψεων επιστημονικών άρθρων ή αποσπάσματος βιβλιογραφίας και μίας συνθετικής εργασίας που θα βασίζεται σε κείμενο που θα έχει εξεταστεί και σχολιαστεί στο μάθημα. Εξαιτίας της φύσης του μαθήματος και της δυσκολίας του (ορολογία – τεχνικές λεπτομέρειες), συνίσταται η συστηματική παρακολούθηση.